Papur newydd wedi’i gyhoeddi am yr astudiaeth: Seibiannau byr i bobl sy’n byw gyda dementia a’u gofalwyr: archwilio deilliannau llesiant a llywio datblygiad ymarfer at y dyfodol trwy ddull peilot Adenillion Cymdeithasol ar Fuddsoddiad

Mae papur gan raglen beilot gwerthuso Adenillion Cymdeithasol ar Fuddsoddiad a ariannwyd gan Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru wedi’i gyhoeddi’n ddiweddar yn y cyfnodolyn Aging and Mental Health.

Archwiliodd yr astudiaeth wasanaeth cefnogaeth ddydd yn y gymuned i bobl sy’n byw gyda dementia. Gall seibiannau byr fel cefnogaeth ddydd fod o fudd i bobl sy’n byw gyda dementia a’u gofalwyr di-dâl. Serch hynny, mae’r rhan fwyaf o ymchwil yn canolbwyntio ar fodelau mwy ‘traddodiadol’ o gefnogaeth, fel canolfannau dydd. Mae cefnogaeth ddydd TRIO yn seiliedig ar fodel Shared Lives: mae hyd at dri dinesydd sy’n rhannu diddordebau tebyg yn cael eu paru â chydymaith cyflogedig sy’n mwynhau’r un gweithgareddau. Gan gyfarfod yn wythnosol yng nghartref y cydymaith, byddant yn ymweld â chanolfannau cymunedol ac yn cymryd rhan mewn gweithgareddau cymdeithasol.

Mae gwerthusiadau Adenillion Cymdeithasol ar Fuddsoddiad yn cyfrifo gwerth y deilliannau sy’n bwysig i randdeiliaid yr ymyriad. Rhennir gwerth net y deilliannau â chostau darparu’r ymyriad i bennu’r adenillion ar bob £1 a fuddsoddwyd. Llywiwyd y deilliannau gan fodel rhesymeg a ddatblygwyd gan yr astudiaeth ac a grëwyd trwy gyfrwng adolygiad cyflym o’r dystiolaeth a chyfweliadau â rhanddeiliaid.

Gwnaethom fesur ac yna cymhwyso procsi ariannol i ddeilliannau cadarnhaol a gafwyd gan ddinasyddion, gofalwyr di-dâl, a chymdeithion. Ategwyd y deilliannau hyn gan berthynas ofal triadol. Mae maint bychan y sampl yn golygu bod angen gofal wrth ddehongli canfyddiadau gwerthusiad yr Adenillion Cymdeithasol ar Fuddsoddiad. Unwaith y rhoddwyd cyfrif am gostau gwasanaeth, dadleoliad, diffrwythedd, a chyfraddau priodoliad, cynhyrchwyd £2.82 am bob £1 a fuddsoddwyd. Roedd y gwerth hwn yn bresennol tra bo pobl yn manteisio ar y gwasanaeth; nid ydym yn disgwyl i’r gwerth bara unwaith y bydd pobl yn peidio â manteisio arno. Gellid priodoli’r rhan fwyaf o’r gwerth a gynhyrchwyd i ddinasyddion o brofi cysylltiad cymdeithasol, dewis a rheolaeth dros eu gweithgareddau, ynghyd â mwy o hyder. Bydd gwerthusiadau Adenillion Cymdeithasol ar Fuddsoddiad ar raddfa fwy yn y dyfodol yn arwain at fwy o wybodaeth am y gwerth a grëir gan seibiannau byr yn y gymuned.

Mae’r papur a gyhoeddwyd yn ddiweddar yn cyflwyno canfyddiadau yn deillio o’r cyfweliadau a gynhaliwyd yn ystod yr astudiaeth. I ddarllen y papur cliciwch yma